Spam vroeger en nu
29 september 2011Vandaag Battleground gezien. een film van William Wellman uit 1950 over de ontberingen die een groepje vermoeide, ingesneeuwde, omsingelde Amerikaanse soldaten moet ondergaan tijdens het Ardennen-offensief van december/januari 1944/45. Een betere film, vind ik, dan het latere The Battle of the Bulge, omdat bij Wellman de nadruk ligt op de individuele soldaat en niet op de massa’s schitterende tanks, die elkaar te lijf gaan in Ken Annakins Technicolor-epos. Alsof het allemaal een lolletje is.
Een opvallend detail voor een internetverslaafde als ondergetekende is in Battlegground het moment waarop de GI’s teleurgesteld naar het eten kijken dat door vliegtuigen wordt gedropt als het weer eindelijk opklaart.Ze hadden op iets lekkers gehoopt, maar wat ze krijgen is het Amerikaamse equivalent van rats, kuch en bonen: K-rations en spam.
Het schijnt dat ‘spam’als benaming voor ongewenste e-mail in zwang is geraakt sinds de tv-première in 1970 van een gelijknamige Monty Python-sletch. Spam als een goedkoop vleesproduct, gemaakt van restjes gesepareerd (= van de botten afgespoten) varkens- en/of kippenvlees, was al voor de oorlog te koop in Amerika. De naoorlogse Nederlandse variant heet Smac, op de markt gebracht door Unox. Het bestaat nog steeds, al wordt er niet veel reclame voor gemaakt. In de jaren tachtig had je nog de Suske en Wiske stripstrook Unox/Smac.
Van het Ardennen-offensief weet ik nog dat op een zonnige Nieuwjaarsdag van 1945 in het dorp waar ik woonde Messerschmitt-jagers laag over de duinen scheerden, in zuidelijke richting. We waren al in november bevrijd en iedereen was stomverbaasd dat er überhaupt nog Luftwaffe bestond. De moffen waren terug! Iemand schoot in de Noordstraat met een geweer op de jachtvliegtuigen. Een eind verder weg vloog een de machines tegen de Walcherse duinrand te pletter. Er werd rondverteld dat het toestel van hout was en dat de gesneuvelde piloot niet meer dan een overall droeg, met een paar sigaretten in de borstzak: een armoedig zooitje. Of het waar was, weet ik niet.
Of ik de film Battleground ooit heb gezien, dat weet ik niet, maar het stukje dat je naar aanleiding van de film hebt geschreven is leuk om te lezen.
En je bent dus niet alleen van Zeeuwse komaf, maar zelfs van Walcheren, begrijp ik, net als ik. Wat is de wereld soms toch klein.
Ja, Domburg!
Goh, die wereld is nog kleiner dan ik al dacht – we waren praktisch buren: ik ben afkomstig uit Westkapele
Ik had een oom in Westkapelle die er bakker was. Als ik met mijn vader over de dijk fietste om Ome Jo te bezoeken, werden we met paardenstront bekogeld. Het boterde niet zo weg tussen Domburg en Westkapelle. Maar kort na de Kerst heb ik nog lekker gegeten in de Westkaap. Geen problemen op de dijk.